و آزار به سائل عبارت است از ملامت و سرزنش و حرف ناخوش و رو به هم كشيدن و خدمت فرمودن و پرده‌درى نمودن و خفّت رسانيدن . و سبب اين « 1 » بسيار شمردن عطاست و تكبّر بر قابض نمودن ؛ و اين دو ناشى مىشوند از جهل به اينكه رضاى خداى عزّ وجلّ بر خسيس فانى - كه مال است - رجحان دارد ، و از فراموش گردانيدن فضل فقير . و حضرت امام جعفر صادق عليه السلام فرمودند كه : حضرت أمير المؤمنين سلام اللَّه عليه مىفرمودند « 2 » : هركه بداند كه هرچه مىكند با خود مىكند دور نخواهد شمرد شكر نكردن سائلان را و توقّع نخواهد داشت كه مهربانتر شوند به سبب احسان . و هرچه با خود كرده باشى و عِرض خود را به آن محافظت نموده باشىتوقّع شكر آن را از غير مدار « 3 » ، و بدان كه هركس حاجتى را از تو طلب نموده حرمت روى خود را نداشته و شرم از روى تو نكرده و اظهار احتياج خود نموده ، پس تو حرمت روى خود را بدار و شرم كن از ردّ كردن او « 4 » . و از حضرت امام محمّد باقر عليه السلام پرسيدند : مردى از اصحاب ما شرم مىكند كه از زكات بگيرد و من [ m . b 120 ] از زكات به وى مىدهم و نام نمىبرم كه از زكات است . فرمودند : بده و نام مَبر و مؤمن را خوار مگردان « 5 » . فصل [ آداب آخذ زكات ] سزاوار از براى گيرندهء صدقه آن است كه بداند كه خداى عزّ وجلّ امر نموده عطا كننده را كه صرف مال به وى نمايد تا آنكه كفايت مهمّ او شده فارغ گردد « 6 » از براى

--> ( 1 ) . سبب اين / s مسبّب . ( 2 ) . مىفرمودند / a s فرمودند . ( 3 ) . مدار / a ندارد . ( 4 ) . الكافي 4 : 28 ضمن ح 1 . الخصال : 258 ح 132 . ( 5 ) . الكافي 3 : 563 ح 3 . كتاب من لا يحضره الفقيه 2 : 13 ح 1597 . تهذيب الأحكام 4 : 103 ح 28 . ( 6 ) . گردد / s كرده .